«Ποίηση στη σχάρα» του Πέτρου Γκολίτση: ο ποιητής και δοκιμιογράφος Κώστας Δεσποινιάδης

Μια κριτική προσέγγιση στο «Πέρασμα» του Κωνσταντίνου Τζαμιώτη, της Εύης Κουτρουμπάκη

«Sturm und Drang» του Γιώργου Λίλλη: Gottfried Benn, Ποιήματα

«7» του Ζαχαρία Στουφή: Καλοκαιρινός ποιητής


Η Κατερίνα Ζησάκη γεννήθηκε το 1984 στον Πυργετό Λάρισας. Τώρα ζει στην Αθήνα. Είναι μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού «Μανδραγόρας» και το 2014 κυκλοφόρησε η πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο «ιστορίες απ’ το Ονειροσφαγείο» από τις εκδόσεις Μανδραγόρας.
Το 2015  συμμετείχε στο 2ο Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών, στο πλαίσιο της 12ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης 

λίγα λόγια για τη γυναικεία ποίηση


τα ΄χα κοπανήσει πάλι
κλείδωσε την πόρτα
και κάναμ’ έρωτα
σταγόνες απ’ το σάλιο του
βούιζαν στ’ αυτιά μου
έκανα πως περίμενα
έκανα πως δεν είχα
τίποτα να κρύψω
παρά μόνο εκείνα
που κανείς δεν άκουγε
ύστερα
έκανα πως γελούσα

τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές τρομάζω
είναι φοβερό να γράφεις ποιήματα
μπορούν να σε καταπιούν
ή να σε γδύσουν
να κατασπαραχτείς

κάποτε μου είπαν για έναν τρελλό
χάραξε την ιστορία του στο δέρμα του
κι ύστερα αυτοκτόνησε από ντροπή
μπρος στην παλιά του αγαπημένη

κοίτα με
το χαρτί μου έγινε δέρμα
ίσως να είναι αυτό τελικά τα ποιήματα
ίσως να είναι
άλλος ένας τρόπος
να πεθάνεις


ιδανική ερωμένη


σε φαντάζομαι κατάχλωμη και ισχνή
η φωνή σου ήχος από αρχαίες εκρήξεις
θα κάθεσαι σταυροπόδι
και θα καπνίζεις κινηματογραφικά
φτηνά τσιγάρα
τις νύχτες θα σε κλαίνε οι νεκροί
καθώς θα πίνεις ένα ένα τα ονόματά τους
κόκκινη Ρόζα θα σε λέω
και μικρή μου
κι ας μην ταιριάζουν αυτά τα δύο

δεν θα εμφανιστείς ποτέ το ξέρω
όμως άσε με άσε με
τράβα αυτή την κουρτίνα
εμποδίζει το σκοτάδι να μπει στο δωμάτιο
εμείς θα ‘χουμε τα κεριά μας
και λίγα ποιήματα
θα ζούμε αξεχώριστα απ’ τον κόσμο
θα είμαστε λέξεις
που θα μιλιούνται σε κάθε στόμα
στις βραδινές μας βόλτες θα μαζεύουμε
φιλιά που πέφτουν απ’ τα μπαλκόνια
θα τα κρεμάμε σε γκρεμισμένους τοίχους
μαζί με ανάσες

άσε με να σε λέω μικρή μου
κόκκινη Ρόζα θες
τράβα αυτό το σεντόνι
σκεπάζει τα πόδια σου
όλη τη γη έτρεξαν
άσε με να τα φιλήσω
εσύ θα μπλέκεις με το ένα χέρι τα μαλλιά σου
γιατί δεν θα σ’ αρέσουν οι τακτοποιημένες ζωές
οι τακτοποιημένες λύσεις
κι ύστερα θα μου τραγουδάς τραγούδια
που δεν ακούει κανένας
στο κομοδίνο ένα άδειο κάδρο η εικόνα σου
άσε με να σε λέω μικρή μου


πώς με κοιτάζεις έτσι μέσα απ’ τη φωτογραφία



από τη συλλογή «ιστορίες απ’ το Ονειροσφαγείο», Μανδραγόρας, Αθήνα 2014


Στέλλα Δούμου-Γραφάκου, ΕΡΩΣ ΑΡΟΔΟ, (Κουκούτσι, 2015)

 ΜΕ Ο,ΤΙ ΕΙΧΑΜΕ

Κάτω από οπτασίες της βροχής, θυμηθήκαμε τις συμμαχίες
   των σημάτων.
Κι αγαπηθήκαμε με ό,τι είχαμε πρόχειρο επάνω μας.
Εσύ με βρεγμένα μάτια
κι εγώ με το ίδιο πρόσωπο της νεαρής κερασίας.

*

ΑΚΡΙΒΩΣ

Η κάννη του δρόμου.
Εσύ.
Μην επιστρέψεις γρήγορα.
Μην επιστρέψεις αργά.
Να επιστρέψεις ακριβώς.
Να κάνεις τη μέγιστη νύχτα.
λάφυρο καθώς το θειάφι της θ' ανάβεις.

(Τίποτα πιο φιλντισένιο στο σκοτάδι
από τη σκιά σου, που εκρήγνυται.)


Ο Νίκος Ερηνάκης (Αθήνα, 1988) είναι διδάκτωρ Φιλοσοφίας των Πανεπιστημίων του Λονδίνου και της Οξφόρδης έχοντας σπουδάσει οικονομικά (ΟΠΑ), φιλοσοφία και συγκριτική λογοτεχνία (Warwick), και φιλοσοφία των κοινωνικών επιστημών (LSE]. Έχουν εκδοθεί δύο βιβλία ποίησής του "Σύντομα όλα θα καίγονται και θα φωτίζουν τα μάτια σου" (Ροές, 2009) και "Ανάμεσα σε όσα πέφτει η σκιά" (Γαβριηλίδης, 2013), και μία επιλογή ποιημάτων του Γκέοργκ Τρακλ και σχετικών κειμένων του Μάρτιν Χάιντεγκερ σε μετάφρασή του ("Σκοτεινή αγάπη μιας άγριας γενιάς", Γαβριηλίδης, 2011). Ποιήματα και κείμενά του έχουν δημοσιευθεί σε διάφορα έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά, έχουν συμπεριληφθεί σε ανθολογίες και έχουν μεταφραστεί σε πέντε γλώσσες.

*

Ø [Το Πέμπτο Σφυρί]

Το ιερό κρύβεται στο νέο
Η μόνη μυθική εποχή είναι το μέλλον

Διόνυσε περήφανη ευφυΐα
Χτυπάς το πέμπτο σφυρί
το πιο ανήσυχο

Στο τέλος της λάμψης στην αρχή της ζωής

Λέει ο δυνάμει τυφλός
Στον ήδη τυφλό

Εγώ που δεν γνώριζα τίποτα τη σταμάτησα
Εγώ με τη σοφία μου μόνο

Σαν τα λόγια μοιράρηδων
Που καλούν κουτσούς δαίμονες

Βίος-Θάνατος-Βίος
Πόσες άνοιξες έχεις βιώσει

107 βήματα
Οργή και μελαγχολία
Αδέσμευτη κοσμογονία

Ένας χρυσός κύκλος

Και μέσα του μια θάλασσα με πολλά ονόματα
Που δεν θα ’πρεπε να ’χει κανένα

Κρύβονται αετός και φίδι
Στα τέσσερα σημεία

Ανήκουν στους Κύριους της Αναπνοής

Και η εμπειρία της ζωής
Απρόσιτη









[Θέλω να σε φιλήσω εκεί που ο θάνατος μοιάζει πιο εύκολος]


Ενθουσιασμένη σε ανακάλυψα
Ανάμεσα σε ψυχές νεκρών να παιχνιδίζουν γύρω σου

Κι ένιωσα τη γλώσσα σου στο αίμα μου

Όλοι μιλούσαν γι’αυτό το πλεονέκτημα
που θα μου αποκαλύψεις

Πες μου λοιπόν από πού βγαίνουν τόσοι νεκροί

Δεν είναι συναίσθημα η μελαγχολία μικρή
Είναι τρόπος να υπάρχεις

Όπως όταν ξεκουράζεις το πρόσωπο στα γόνατά σου
Και κοιτάς έξω σαν να ακούς το κύμα
Από εκείνη τη θάλασσα που απαρνηθήκαμε

Κι αν πάλι βρίσκεις ερωτεύσιμες τις πλάνες
Πόσο λες να μας πονέσει η ελπίδα

Αν πρέπει να ταχτώ
Θα ταχτώ στη φαντασία

Εδώ που είμαι βρέχει
Κι εσύ είσαι πολύ όμορφη στη φωτογραφία

Φέρεις την Kίνηση
Τη μανία του πανικού

Μα τον εξεγερμένο έρωτά μας
Απειλεί η αγάπη ακόμα

Δεν ξέρουμε να λέμε σ’ αγαπώ
Χωρίς αλάτι στα χείλη

Θα ζήσουμε ανάμεσα σε δύο καθρέφτες

Tι έχει πάει τόσο λάθος μαζί σου
Για να μου αρέσεις τόσο πολύ

Θέλω να σε φιλήσω
Εκεί που ο θάνατος μοιάζει πιο εύκολος


Νίκος Ερηνάκης, ανάμεσα σε όσα πέφτει η σκιά, Γαβριηλίδης, 2013




Φάνης Παπαγεωργίου

Και τους πιάσαμε στα πράσα

Άλλος ένα κακομαθημένος πατέρας
έμπηξε κλάματα
για να δεχθεί το κανακευτικό άγγιγμα
του γιού του
και μην ανησυχείς πατέρα
όταν είδε πως τα μπάζα του έφαγαν
την αυλή και το μπαλκόνι
και ότι τα χιλιόμετρα είναι πεζά
για τον παράδεισο
όταν τα μετράς με τον διαβήτη
ίσως γιατί το ανθρώπινο κεφάλι
αρέσκεται να εφευρίσκει δυσκολίες
ίσως γιατί τα πόδια έχουν μάθει
να μπλέκονται σε καβγάδες
και η καρδιά να αγκιστρώνεται στα σύρματα
ίσως γιατί η ιστορία έχει μεγαλύτερη πλοκή
όταν τους πιάνουμε στα πράσα
έναν στους δέκα Σύριους να βάζει τα κοκαλάκια
του στην γη
και σαν να μην έφτανε αυτό
να τα σκορπάει
ένα χέρι στο νότο
ένα πόδι στην ανατολή
ένα κεφάλι στο βορρά
και μια καρδιά στην δύση
αχ τι ντροπή


Ο Θάνος Γώγος γεννήθηκε το 1985 στη Λάρισα. Είναι συνεκδότης του λογοτεχνικού περιοδικού «θράκα» και συνιδρυτής του Πανθεσσαλικού Φεστιβάλ Ποίησης. Το 2013 κυκλοφόρησε η πρώτη του ποιητική συλλογή «Μεταιχμιακή χαρά», εκδ. Φαρφουλάς, και το 2014 η ποιητική σύνθεση «Γλασκώβη», εκδ. θράκα.

Το 2015  συμμετείχε στο 2ο Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών, στο πλαίσιο της 12ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης
Ποιήματά του έχουν δημοσιευτεί σε έντυπα και ηλεκτρονικά λογοτεχνικά περιοδικά και έχουν μεταφραστεί στην Αγγλική και στη Ρώσικη γλώσσα.


*

Δεσποινίς,

Οφείλουμε να είμαστε γρήγοροι, γρήγοροι όπως η καταστροφή ―σε κάθε ολοκλήρωση― ενός κόσμου από φύλα, ενός κόσμου πράσινου ή κυανού, ενός δικού μας φόβου από την αρχή, λέτε να είναι ΕΜΕΙΣ αυτό που επιφέρει μια βραδύτητα ξένη, νοσηρή;

Έχουν γεράσει αυτά τα γράμματα και θα σας βρω άλλα. Θα γυρίσω την Ευρώπη σκληρός, ημίτρελος, φωνάζοντας πως τα χρωμοσώματα φταίνε, «δέσμια μιας απαράμιλλης συναισθηματικότητας». Δηλαδή το ένα κυρίως, το χ. Το γνωρίσατε/το περιφρονήσατε. Καλά κάνατε κι εγώ αυτό κάνω, αλλά το ακούτε; Σας αγαπά σας νοιάζεται σας ερωτεύεται σας θαυμάζει σας εκτιμά γέρνει δίπλα σας αισθαντικά και σας νιώθει σας βοηθά να συνέλθετε σας καλεί Σας κα τα λα βαί νει.

Και εσείς χ είστε και διπλό μάλιστα. Αλλά αιώνια καταδικασμένη να έλκεστε από το ψ. Το ψ είναι αυτό που κάνει εσάς να νοιώθετε: αλαζονικό, θρασύτατο, κυνικό, ευφυέστατο, δραστήριο, γοητευτικό. Ομορφότερο του Νάρκισσου επί παραδοχής του τελευταίου. Σας προσδίδει: άγχος, ανησυχία, απόγνωση, ανασφάλεια και όλους τους φόβους που σας γεμίζουν. Σας ταπεινώνει και σας μειώνει, μα πάντα το συγχωρείτε. Κρέμεστε από την επιβράβευσή του. Είναι αληθινό ακόμα κι όταν δεν γνωρίζετε την αλήθεια. Το ψ…

Ένας μάγος της παρατήρησης, σπεσιαλίστας του σαρκασμού, ο πιο ταλαντούχος ηθοποιός. Φοράει προσωπείο και προσποιείται το χ με αξιοζήλευτη επιτυχία. Όχι, όχι ακριβώς όπως στην αρχαία Ελλάδα, αλλά, εάν θέλετε, παρομοιάστε το.

Δεσποινίς, σας νοιάζομαι. Ειλικρινά! Θα σας δώσω ηδονές. Και αυτό το υπόσχομαι. Θα σας δώσω όλα αυτά που επιθυμείτε: πόνυ/κουρδιστά παιχνίδια/κουνιστές καρέκλες/μαθήματα γαλλικών και πιάνου/εκδρομές στη λίμνη/τα σαββατοκύριακα/με τον σκύλο να τρέχει/ανέμελα/κυνηγώντας τα άλλα παιδιά/κι εμείς να γελάμε…

Τι στιγμές ― θα σας ξεγυμνώνω χωρίς να σας αγγίζω. Τι μαγικές στιγμές! ― θα ζήσουμε έρωτες περιπέτειες δράματα και όλες τις συγκινήσεις που κυνηγούσατε μανιωδώς. Θα υπάρξουν κι άλλες πολλές. Θα καρπωθώ το εμείς με έντεχνο τρόπο. Σε αντίθεση με εσάς θα είμαι ο δημιουργός κάθε μας πλάνης. Η σιωπή σας αίρει τη φαντασία μου. Θα σαρκάζω κάθε στιγμή της ανοησίας μου. Θα γελώ με τη ματαιοδοξία της ηρωίδας μου. Θα σας κάνω τόσο ευτυχισμένη.

Η μανία χρειάζεται εκτόνωση. Δεν το λέω μόνος μου, το είπε και η γιατρός: μπορώ να γράφω συνεχώς και πρέπει να το κάνω. Θα γράψω: παραμύθια για τα παιδιά/ρομάντζα για τις παραμελημένες νοικοκυρές/αστυνομικά για τους ντεντέκτιβ/ωδές στους επαναστάτες/πολιτικά και φιλοσοφικά δοκίμια/ιστοριούλες με έμφαση στον συμβολισμό/λογοπαίγνια/ποιήματα. Ποιήματα/πολλά ποιήματα. Θα σας στέλνω ένα την ημέρα/καλά εντάξει, ένα τη βδομάδα λοιπόν/τι;/δεν παζαρεύω άλλο/δεν βλέπετε πως με κλέβετε;

Η έκφραση θα συνοδεύεται από ποιότητα. Να σας αγγίζουν άλλα χέρια ακόμα και στις δικές μου ιστορίες. Έτσι θα είναι καλύτερα και για εσάς και για εμένα. Τα χέρια μου άγαρμπα και απείθαρχα. Μπεκρήδες εθισμένοι στην αποτυχία της εκτέλεσης. Μα το μυαλό μου, δεσποινίς, είναι όμορφο, σπάνιο. Το γνωρίζετε, έτσι; Παραμυθιάζει και έπειτα γκρεμίζει τα πάντα με αλήθειες–ξυράφια στο δέρμα σας.



Γλασκώβη, εκδόσεις θράκα 2014




ΤΟ ΚΑΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΦΑΣΙΑΝΟΥ ΤΗΣ ΞΕΝΙΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ 
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΗΡΙΔΑΝΟΣ 



Ο ευφάνταστος τίτλος της πρώτης ποιητικής συλλογής της Ξένιας Παπαδοπούλου <<Το κάλεσμα του φασιανού>> (εκδόσεις Ηριδανός) παραπέμπει απευθείας σε σκηνή κυνηγιού.

Το κάλεσμα, καταρχήν, συνιστά μία πράξη επικοινωνίας. Μπορεί, όμως, κάλλιστα, να συνιστά επίσης και πράξη φιλοξενίας, ερωτικής λαχτάρας, συμφιλίωσης, τρικ, τεχνάσματος, πρόκλησης, αποπλάνησης, παραπλάνησης κ.λ.π.

Συνεπώς, με την πράξη του καλέσματος δεν υπονοείται πάντα μια αθώα πρόσκληση επικοινωνίας – επαφής με τον άλλον. Το κάλεσμα μπορεί να περιέχει επίσης εχθρότητα και κίνδυνο. Ιδίως στην περίπτωση του καλέσματος του φασιανού στοχεύουμε πρώτα στην φωνή του πτηνού, δηλαδή σ΄ έναν ηχητικό σημειωτικό κώδικα ξένο απ΄ εκείνον του κυνηγού, ο οποίος κώδικας συνεργεί κατόπιν στην εμφάνιση του θηράματος στο πεδίο στόχευσης του θηρευτή. Μ΄ άλλα λόγια το θήραμα προδίδεται από την ίδια του τη φωνή, είτε αυθεντική είτε μιμούμενη, που παίζει τον ρόλο μιας ηχητικής παγίδας.
Πέραν τούτου, όμως, διατρέχοντας το σύνολο της συλλογής, παρατηρούμε πως ο κοσμικός χώρος, και κατ΄ επέκταση ο ποιητικός, κατακλύζεται από δέσμες ηχητικών και άλλων κυμάτων, με παρόμοιο τρόπο που τα ψυχικά ρεύματα στρέφονται και κατακλύζουν τη ροή των υλικών πραγμάτων. Θα παραπέμψω ενδεικτικά στο πρώτο ποίημα της συλλογής που τιτλοφορείται Με μια τουφεκιά:

Η ζωή σπάει τον πάγο της Ανταρκτικής καθώς στην Ανατολή
πλέει
ρευματικά. Στη Μεσόγειο
μεταδίδεται με κύματα ερτζιανά — ανταπόκριση του χθεσινού μας ξυπνήματος. Εδώ,
το φαινόμενο Ντόπλερ αντιτίθεται στο φαινόμενο του πινγκ-πονγκ όπως οι δεσμεύσεις
στο κάλεσμα του φασιανού

Εννοείται ότι όλη η παραπάνω εν μέρει πραγματολογική εισαγωγή έγινε με σκοπό την διερεύνηση της αλληγορικής σημασίας του τίτλου, καθόσον, δεν ξεχνούμε πως πραγματευόμαστε, ή ανασκαλεύουμε, εν προκειμένω, καθαρά και μόνον, τον σκοτεινό ή φωτεινό, αν θέλετε, ποιητικό λόγο. Οπότε στα πλαίσια αυτού του λόγου, ο εν λόγω τίτλος, εννοείται, μπορεί να εννοηθεί ή να αποδειχθεί πολυσήμαντος, ανάλογα με τη φαντασιακή σκόπευση του κάθε αναγνώστη. Δεν είναι νομίζω ακραίο να πω, τεντώνοντας τη μεταφορά στα όριά της, ότι και ο ποιητής θηρεύει τον αναγνώστη του, καθόσον επιθυμεί να τον μεταφέρει στο πεδίο σκόπευσης της ποιητικής του γραφής.
΄Οσον αφορά τον φασιανό, προς δυστυχία του, ασφαλώς, συμπεριλαμβάνεται στα κλασικά θηράματα των κυνηγών, καθόσον ο φασιανός είναι, καθώς λένε, ο βασιλιάς της γεύσης στο τραπέζι, κι αυτή, τουλάχιστον, από μόνη της δεν είναι καμία ευκαταφρόνητη ιδιότητα.

Χωρίς να βιάζομαι να καταλήξω σ΄ ένα τελικό συμπέρασμα, αναρωτιέμαι κι εγώ, γενικά, σαν ένας απλός αναγνώστης, μήπως τελικά ο φασιανός συμβολίζει τον στόχο της ευτυχίας, της χαράς, του απόλυτου, του ονείρου, της ουτοπίας ή ακόμη απλά την νοσταλγία των στιγμών που έχουν περάσει ανεπιστρεπτί;

Θα πάρω το ρίσκο να δηλώσω, με προσωπική μου ευθύνη , πως ο φασιανός είναι το έσχατο σύμβολο όλων αυτών που διακαώς επιθυμούμε και διαρκώς τα κυνηγούμε.
Ανατρέχω, πάλι ενδεικτικά, στους τελευταίους στίχους του παραπάνω ποιήματος.

Μακάρι στο ραδιόφωνο να ακούγαμε πάντα τζαζ
Και ο φασιανός να έστεκε μαγειρευτός
Στο Κυριακάτικο τραπέζι

Θα ήθελα να επισημάνω επίσης πως πολλές φορές η σχέση κυνηγού και θηράματος είναι συναισθηματικά αμφίσημη, όπως αφήνεται να υπονοηθεί στον παρακάτω στίχο από το ποίημα <<Λευκές παύσεις 2>>.
.<< Κυνηγός έχεις λαβωθεί από το θήραμά σου αλλά δε σταματάς να το ταίζεις>>.
Η ποίηση της Ξ.Π. δεν χωράει αμφιβολία πως είναι βιωματική. Αλλά τι σημαίνει βιωματική; Από τη φαινομενολογία ξέρουμε ότι η κίνηση του νου προς τον έξω κόσμο ονομάζεται προθετικότητα ή αποβλεπτικότητα και είναι η ουσία του συνειδησιακού βιώματος που στόχο έχει να ενσωματώσει τα πράγματα. Η Ξ.Π. λόγω της εργασίας της διαθέτει μεγάλη ταξιδιωτική εμπειρία, επισκέφθηκε αρκετές χώρες, όπως Αμερική, Μεξικό, Αίγυπτο, Σουηδία κ,λ.π., στις οποίες διέμεινε αρκετά μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η ποιήτρια εσωτερίκευσε τις εικόνες των ιδιόμορφων τοπίων τους, συνήθως άγριων και ερημικών, τα ιδιαίτερα ήθη και έθιμα και τις συμπεριφορές των ανθρώπων τους, τους μύθους τους, τον βαθύτερο συναισθηματισμό τους και όλες αυτές τις προσωπικές της εντυπώσεις φρόντισε να τις μετουσιώσει και να τις εξωτερικεύσει με εργαλείο την ποιητική γραφή.

Σ΄ έναν της στίχο στο ποίημα Λευκές παύσεις δηλώνει πολύ χαρακτηριστικά <<…στο πρόσωπο φέρει σημάδια γεωγραφικών μετατοπίσεων…>>

΄Ετσι, λοιπόν, μες στην στιχουργική της παλέτα, η ποιήτρια ξεδιπλώνει μια προσωπική υδρόγεια χαρτογραφία, εντός της οποίας θέτει και παραθέτει οριζοντίως και καθέτως εικόνες, που με τη σειρά τους κάθε μία από αυτές παραπέμπει σε περιμετρικούς κόσμους, οι οποίοι μπορεί να περιλαμβάνουν από συμβολικά επεξεργασμένους μυστικούς εσωτερικούς τόπους έως τον αυτοκινητόδρομο μιας μεγαλούπολης, την έρημο, την κοιλάδα, την οροσειρά, το φαράγγι, τον παραπόταμο, το Σέλας, τον ωκεανό , την Σαχάρα, τον Νείλο, τον Ρίο Γκράντε και κάθε άλλου είδους σημάδια γεωγραφικών μετατοπίσεων.-
΄Ολες αυτές οι γεωγραφικές, και παράλληλα συμβολικές διαδρομές, που ακολουθούν ρυθμούς επανακύκλησης, έχουν καταστρωθεί με τέτοιο τρόπο, έτσι ώστε να ανταποκρίνονται σε βίαιες χωρικές και καμιά φορά χρονικές μετατοπίσεις. Παρακολουθούμε, όπως μέσα σ΄ έναν πίνακα, διαιρεμένους σε μικρές εικονικές διατομές, τόπους ιδιαίτερους, τόπους εξωτικούς, στιγματισμένους από την προσωπική συγκίνηση, όπου η μοναξιά, ο έρωτας, ο φόβος, τα συναισθήματα, οι επιθυμίες και τα πάθη στροβιλίζονται στον ρυθμό μιας αρχέγονης, από τα βάθη των αιώνων, εκκωφαντικής ή λιγότερο εκκωφαντικής, αυτοσχέδιας μουσικής τζαζ.

Αναλύοντας την στιχουργική της ύφανση διακρίνουμε πως ένα γεγονός ή μια κατάσταση εναλλάσσονται με μια άλλη, σε μια συνειρμική αλυσίδα, όπου, ενώ το κάθε σύμπλεγμα παράγει την εντύπωση μιας ιστορίας που τελειώνει με τον τελευταίο στίχο, στην πραγματικότητα η ιστορία αυτή δεν τέλειωσε ποτέ, θα συνεχισθεί στο άπειρο, εκεί που η ποιήτρια θα είναι πανταχού παρούσα με το πνεύμα της αιώνιας γήινης περιπλάνησης.
Γι αυτό και η κίνηση και η δράση στην αφηγηματική τους δομή είναι σχεδόν κινηματογραφική. Θα παραπέμψω ενδεικτικά στο ποίημα με τίτλο Στον πρωινό μου εραστή.

Από το περιεχόμενο του ποιήματος αυτού διαφαίνεται μία προσέγγιση ή ακόμη και συνοδοιπορία με τους αμερικάνους ποιητές της γενιάς των μπητ (υπάρχει άλλωστε άμεση αναφορά στο Ουρλιαχτό του Γκίνσμπεργκ και έμμεση αναφορά, υποθέτω, στον Δρόμο του Κέρουακ, στον χαρακτηριστικό στίχο <<…ήταν εκείνο το ταξίδι/ πως, ο λάθος αυτοκινητόδρομος/σε οδηγεί στον σωστό προορισμό/πως, ο δρόμος δεν έχει οχυρά>> ).
Το ποιητικό υποκείμενο δεν αποφεύγει την περιπέτεια, την έκπληξη, την εκκεντρική περιοδεία στο άγνωστο. Μέσα στα πλαίσια ενός αδρού, λιτού αλλά και παράλληλα φορτισμένου λόγου, παρακολουθούμε την κινηματογραφική εναλλαγή φάσεων σε μια μακρόσυρτη πορεία παρόμοιας με εκείνης ενός road movie, όπου λ.χ. μία σωρός σύρεται από τη γη των Μορμόνων στην Κοιλάδα του θανάτου για να καταλήξει στις φωτιές του Δυτικού Τέξας.

Αλλά πέραν τούτων, πρέπει να τονίσω, πως ανάμεσα στις φωτοσκιάσεις των ατμοσφαιρικών πλάνων που παρατίθενται επιδέξια και γλαφυρά από την ποιήτρια, πρωταγωνιστεί ο άνθρωπος, από τη μια ο άνθρωπος-θηρευτής εικόνων, λόγων και πρωτότυπων εμπειριών αλλά και από την άλλη ο άνθρωπος – θήραμα του αισθήματος της εγκατάλειψης, της μοναξιάς, της ερημιάς, της ματαίωσης, όπως χαρακτηριστικά δηλώνουν οι στίχοι << η στεριά της όασης/θα μείνει/ανολοκλήρωτος πόθος>>.
Εν κατακλείδι: Η ποιήτρια, παρόλο που εξέδραμε στο πρώτο της κυνήγι, αποδείχθηκε έμπειρη κυνηγός. Το εκλεκτό ποιητικό έδεσμα φασιανός αναμένει καλομαγειρεμένο στο αναγνωστικό τραπέζι μας.




Κάπου στα 1823 ομάδες κυνηγών και εμπόρων γούνας εδραιώνονται γύρω από τον ποταμό Μιζούρι, διεκδικώντας εδάφη και λεία των ιθαγενών. Ο Hugh Glass σε μία του εξόρμηση δέχεται επίθεση από μητέρα αρκούδα Γκρίζλι, αφήνοντάς τον ημιθανή. Από ‘κεί κι έπειτα θα κυριαρχήσει η προδοσία, ο εγωισμός και η ανάγκη επιβίωσης. Η ιστορία είναι εμπνευσμένη από πραγματικά γεγονότα, όπως καταγράφτηκαν στο βιβλίο του Michael Punke «The Revenant: A Novel of Revenge» που κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2002.


Αν και στο μυαλό γυρίζουν ακόμα σκηνές από το “Birdman”, το περσινό υπερθέαμα του Μεξικανού Alejandro Gonzalez Inarritu, η νέα του ταινία παρά τις όποιες υπερβολές, τη βία και το αίμα καταφέρνει (μετά κόπων και βασάνων;) να συνταράξει. Απ’ όσα βέβαια παρελαύνουν στην οθόνη μένει η τραγικότητα των προσώπων των ιθαγενών, η θλιβερή τους μοίρα και το πάθος να υπερασπιστούν τη γη τους.

Η κινηματογραφική, ωστόσο, αισθητική του Inarritu παραμένει αδιαμφισβήτητη. Συγκλονιστικά τράβελινγκ που διαδέχονται εκλεπτυσμένα το ένα το άλλο, ισορροπημένα γκρο πλαν σε πρόσωπα και χλωρίδα, περιγραφικότατα κλόουζ απ με τον φακό να θαμπώνει από ανάσα και αίμα και σίγουρα υπέροχα φυσικά φωτισμένα ευρυγώνια πλάνα μεταξύ έντασης και ηρεμίας με την υπογραφή του χαρισματικού Emmanuel Lubezki. Μια ταινία γεμάτη αίμα, ακριβώς γιατί η ιστορία κατάκτησης της γης των ινδιάνων είναι πνιγμένη στο αίμα.


Από την άλλη, παρά τα όσα λέχθηκαν για την υποκριτική ικανότητα του DiCaprio στο εν λόγω φιλμ και το αναμενόμενο όσκαρ που κατά πως φαίνεται πλησιάζει, ο χαρακτήρας του εμπόρου γούνας, Hugh Glass, που υποδύεται, παραμένει στοιχειωδώς αδιάφορος. Ακόμα και ο Tom Hardy φαίνεται να αποδίδει καλύτερα ερμηνευτικά σε πολλές σκηνές του φιλμ.

Ευτυχώς, η άγρια φύση Αργεντινής και Καναδά στα καλύτερά της. Απαιτητικά on set γυρίσματα που ολοκληρώθηκαν σε διάστημα μικρότερο των δέκα μηνών υπό σκληρές καιρικές συνθήκες και σε μεγάλα υψόμετρα. Κατά τ’ άλλα, ένα σχετικά αδιάφορο σενάριο που εκτυλίσσεται περισσότερο χρονικά στην επιφάνεια παρά σε βάθος.

[Πρωταγωνιστούν: Tom Hardy, Leonardo DiCaprio, Domhnall Gleeson, Lukas Haas, Will Poulter]


Jacques-Louis David - Marat assassinated
Βάγια Κάλφα
Ζωντανή φύση με νεκρό

Έσκασε στην άσφαλτο.

Δεν είναι μεταφορά.

Είναι ένας κυριολεκτικός
άνθρωπος, με κυριολεκτικό
σώμα και τα
κυριολεκτικά του όργανα
ποτίζουν
αίμα

Το κυριολεκτικό δέρμα του
θα φαγωθεί
κυριολεκτικά
από κυριολεκτικά σκουλήκια
και θα μείνει
κόκκαλα.

Σε λίγο θα τον θάψουν.
Θ' ανοίξουν έναν
κυριολεκτικό λάκκο
και με κυριολεκτικό φτυάρι
θα τον μπάσουν

στο χώμα.

Η μόνη μεταφορά
είναι ο ουρανός

που βλέπει.


Η Ελένη Αλεξίου (Τρίκαλα, 1980) είναι πτυχιούχος Φιλολογίας και κλασικής κιθάρας.
Έλαβε Μεταπτυχιακό
τίτλο σπουδών στην Εκπαίδευση από το University of Bath της Αγγλίας, όπου εκπόνησε διπλωματική εργασία με
θέμα τους τρόπους προώθησης της Διαπολιτισμικής Συνείδησης στην Εκπαίδευση.

Δίδαξε μαθήματα σχετικά με την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό στο Κέντρο Διά Βίου
Μάθησης του University of Bath, στη Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών, στα Κέντρα Εκπαίδευσης
Ενηλίκων, στα Δημόσια ΙΕΚ Τρικάλων, στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας (τμήματα Αθιγγανοπαίδων,
Μουσουλμάνων, κρατουμένων) των Νομών Τρικάλων, Ξάνθης, Ροδόπης και σε φροντιστήρια
Μέσης Εκπαίδευσης. Ως καθηγήτρια κιθάρας εργάστηκε στα Μουσικά Σχολεία Τρικάλων, Βόλου,
Λάρισας και Καρδίτσας.

Έχει εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές, «Το Φλας» (εκδόσεις λογείον, 2009) και «Ποιήματα που γράψαμε
μαζί» (εκδόσεις Μελάνι, 2015). Ποιήματά της δημοσιεύονται σε λογοτεχνικά περιοδικά.
Συμμετέχει ως εισηγήτρια σε συνέδρια με εκπαιδευτικό και πολιτιστικό περιεχόμενο. Ζει στα Τρίκαλα
και είναι μητέρα δύο παιδιών.




ΤΟΠΙΟ β

Φουσκώνει τα πνευμόνια του.
Ο αέρας χτυπάει στο νύχι του ποδιού.
Θα σκάσει.
Τα σκουριασμένα βέλη
βούλωσαν τις τρύπες.

Η υπόσχεση
σήματα καπνού σε γκρίζα ομίχλη
κι η φυλλοβόλα επιθυμία
γυμνή από ελπίδα.
Φωλιάζουν στα κλαδιά της
κοράκια οι συμβιβασμοί.
Φθινόπωρο.

«Το Φλας» (Λογείον, 2009)




Στιγμιαίοι ορισμοί ενός εξακολουθητικού έρωτα
«Θαυμασμός είναι ο πλατωνικότερος έρωτας προς το ωραίο»
Ν.Κ.
I
ΠΡΟΦΑΣΗ γινόμαστε ό,τι αγαπάμε ΕΠΙΦΥΛΑΞΗ σου γράφω αυτά τα λόγια με κόκκινο στυλό για το ενδεχόμενο να είναι όλα λάθος ΤΟ ΦΛΥΑΡΟ ΚΟΡΜΙ ΣΟΥ ασκαρδαμυκτί παρασάγγας οσονούπω ακαταλαβίστικες λέξεις στο βουβό σκοτάδι ΕΓΩ δέκα χρονών αναρριχώμενο φιλί μέχρι να ξαναπιώ στο στόμα σου ΑΡΧΑΙΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ η θεός η παις η άνθρωπος ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ απόψε αποστήθισα τον κόσμο κατασπάραξα τον καρπό της γνώσης αποπλάνησα τον δάσκαλο και μια ΑΠΟΛΟΓΙΑ ό,τι κι αν έγινα είναι που σε αγάπησα πολύ
ΥΠΕΝΘΥΜΙΣΗ σου γράφω αυτά τα λόγια με κόκκινο στυλό για το ενδεχόμενο να είναι όλα λάθος
[…]

«Ποιήματα που γράψαμε μαζί» (Μελάνι, 2015)

ΙΙ

Όταν περιμένω τα λεωφορεία
λιώνω ξένα αποτσίγαρα στο πεζοδρόμιο
- σκοτώνοντας τα παιδιά της αναμονής σαν να ήτανε
μυρμήγκια.
Μια τυφλή κίνηση.

Είχα σκληρά πόδια από πάντα.
Επιδεικτικά
Τα 'βαζα γυμνά μες στις τσουκνίδες για την μπάλα
τις εποχές που με κοστολογούσαν
από τις γρατζουνιές και τα γδαρμένα γόνατα.

Πότε τα πρωτοξύρισα;
Πώς το καβάλο έγινε εμπόδιο;
(ανάθεμα κι αν θυμάμαι)
Μόνο που
το 'θελα να 'μαι άντρας
- και τώρα που δε θέλω -
έτσι ατίθασο που έμεινα να τους εκδικηθώ; 

απόσπασμα από την ενότητα ΙΙ, σελ. 15


Η μνήμη

Η μνήμη μου,
Επιλεκτικά αποφάσισε να μην με αναγνωρίζει
Και λησμονά να μου θυμίσει τις υποχρεώσεις της προς το εγώ μου
Χαμογελά στις επιληπτικές επιλογές μου
Και χαίρεται με τα αδιέξοδα που με έσπρωξε να παίξω
Και γω με τα χέρια στις τσέπες
Κάνω βόλτες γύρω από το μυαλό μου
Και σφυρίζω σκοπούς που ξεκλειδώνουν τις ενοχές
Και τα κενά της απραξίας μου
Καταλήγω πάλι να ικετεύω την μνήμη μου
Να μου ανοίξει την πόρτα


ΟΙ ΡΙΖΕΣ

Ψάχνω κρυφά στη λήθη μου
για να ανακαλύψω…
δεν θυμάμαι τι…
χρόνια η λεύκα σκυμμένη στο νοτιά
δεν ένοιωσε παρά τη μούχλα
οι ρίζες συνέθλιψαν τις πέτρες και ο τοίχος κατέρρευσε
δεν απόμειναν παρά μόνο τούτες οι καταραμένες ρίζες
που σαν ουρές φιδιών απλώνονται
όλο και περισσότερο κάτω από τον ίσκιο μου
και συνθλίβουν τώρα το κορμί μου
χωρίς να είναι καν οι δικές μου ρίζες…

(Περιοδικό ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ, τεύχος 178/2015)

Τα άχρηστα αγαπημένα παπούτσια
Κείνα τα φορεμένα παπούτσια
Σκεφτόμουν πάλι απόψε
Στριμωγμένα στο βάθος της ντουλάπας
Σχεδόν ξεχασμένα
Γδαρμένα και φθαρμένα
Ανάξια να με συνοδέψουν σε αξιότιμες συναθροίσεις
Μα εγώ λέω να μην υπακούσω και να τα φορέσω
Γιατί άλλα πιο όμορφα δεν έχω
Ψάχνω λοιπόν με ανυπομονησία σε όλα τα ράφια
Και κει πάνω από τις παλιές σπασμένες ομπρέλες
Και κει κάτω από τα κουτιά με τα κατσαβίδια και τα εργαλεία
Μα δεν τα βρίσκω πουθενά
Μου είχες πει αλήθεια δηλαδή ότι τα πέταξες πέρσι το καλοκαίρι
Μαζί με άλλα αντικείμενα «άχρηστα» και «περιττά»;
Όμως εγώ θέλω να τα φορέσω
Άλλα πιο όμορφα δεν έχω
Πες μου που πέταξες όλα τα «άχρηστα» και «περιττά» αγαπημένα;
Θέλω να ψάξω να τα βρω
Άλλα πιο όμορφα δεν έχω



(Περιοδικό ΚΟΡΑΛΛΙ, τεύχος 2/2014)


















Ο Αγαθοκλής Αζέλης γεννήθηκε το 1963 στη Μηλιά Μετσόβου. Σπούδασε αρχικά στην Αθήνα, στη Φιλοσοφική Σχολή. Παρακολούθησε ως υπότροφος μεταπτυχιακές σπουδές στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βιέννης, όπου εκπόνησε διδακτορική διατριβή στο αντικείμενο της Ιστορίας, έλαβε δε τον τίτλο του διδάκτορα. Εργάστηκε ως έμμισθος ερευνητής στην Ακαδημία Επιστημών της Αυστρίας, ως Λέκτορας στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, όπου δίδαξε ελληνική γλώσσα, λογοτεχνία και ιστορία των ιδεών, και ως καθηγητής στο αγγλόφωνο «Vienna International School». Από το 1997 διδάσκει στη Μέση Εκπαίδευση στην Ελλάδα ως φιλόλογος, ενώ κατά τα έτη 1999-2003 οργάνωσε τα Γενικά Αρχεία του Κράτους-Αρχεία Νομού Τρικάλων διατελώντας προϊστάμενος της υπηρεσίας. Εκ των συγγραφέων του σχολικού εγχειριδίου Ιστορίας Γ΄ Λυκείου θεωρητικής κατεύθυνσης, έχει συγγράψει εξωσχολικά εκπαιδευτικά βοηθήματα, ενώ βραβεύτηκε από το αυστριακό κράτος για τη μετάφραση γερμανόφωνης λογοτεχνίας στα ελληνικά. Έχει συμμετάσχει με ανακοινώσεις σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια με επιστημονικό ή εκπαιδευτικό περιεχόμενο και έχει δημοσιεύσει μελέτες σε ελληνικές και αυστριακές επιστημονικές επετηρίδες και συλλογικά έργα, στα ελληνικά και στα γερμανικά αντιστοίχως. Διετέλεσε μέλος του «1. Wiener Lesetheater» («Πρώτο Θεατρικό Αναλόγιο της Βιέννης»). Συνεργάστηκε με ελληνικά λογοτεχνικά περιοδικά και έχει δημοσιεύσει δύο ποιητικές συλλογές, με τίτλο «Νύχτες στο θρυμματισμένο ενυδρείο» (Μεταίχμιο 2008) και «Εωθινές Επιγνώσεις» (Πλανόδιον 2011). Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα γερμανικά. Τα τελευταία εννέα χρόνια εργάζεται ως καθηγητής φιλόλογος στο Μουσικό Σχολείο Τρικάλων.




*




SCHÄLEN*

Απολεπίζονται οι λέξεις σαν το χιόνι
Και ξεπροβάλλουν από κάτω πάλι λέξεις
Φθίνει το κρεμμύδι στο ξεφλούδισμα
Όμως πυρήνας πουθενά
Μόνο σωρός τα τσόφλια ένα γύρο
Στο χέρι σπαρταράει το κενό

* (= ξεφλουδίζοντας)
Από: «Νύχτες στο θρυμματισμένο ενυδρείο» (Μεταίχμιο 2008)


Μετρώντας Πάσχα(τα)

Στις κόρες μου Μαρία και Μιχαέλα

Ο χρόνος πορεύεται με μικρές παύσεις
Σε πλατύσκαλα εορτών επετείων
Το σπίτι μικραίνει οι άνθρωποι κονταίνουν
Η εξώθυρα κρεμιέται αλλού
Φυτρώνουν δρόμοι μες στους δρόμους
Ξανοίγονται στο φαινομενικώς ατέρμονο
Ασθμαίνοντας εστιάζω στον ορίζοντα
Πλάγια να βλέπω δεν προκάνω
Το δέος ξεραίνεται πιστεύω σε μένα
Οικεία όλα δεν με ξαφνιάζουν

Προσφάτως μόνο
Του πατέρα μου τα μάτια
Με κοίταξαν με νοσταλγία
Στον καθρέφτη


Από: «Σκιές ασωμάτων» (Λογείον 2016)






Οι εκδόσεις Θράκα 
και 
οι λογοτέχνες του dip generation
σας προσκαλούν 
την ΚΥΡΙΑΚΗ 28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ
στις 7:30 μ.μ.
στην παρουσίαση 
του πρώτου τεύχους
της περιοδικής ανθολογίας πεζού και ποιητικού λόγου
dip generation 2016

Το βιβλίο θα παρουσιαστεί από την επιμελήτρια της έκδοσης
Ιφιγένεια Σιαφάκα
και θα ακολουθήσει συζήτηση με τους συμμετέχοντες λογοτέχνες και το κοινό.

Συμμετέχουν με αλφαβητική σειρά:

Μαρία Βαχλιώτη, Στέλλα Δούμου, Ειρήνη Καραγιαννίδου, Κωνσταντίνος Λουκόπουλος, Μαρία Μανδάλου, Ευσταθία Ματζαρίδου, Ιωάννα Μουσελιμίδου, Γιώργος Παναγιωτίδης, Θανάσης Πάνου, Ολβία Παπαηλίου, Σοφία Περδίκη, Ιφιγένεια Σιαφάκα, Νίκος Σταμπάκης

Συντακτική ομάδα
Στέλλα Δούμου, Ιφιγένεια Σιαφάκα, Νίκος Σταμπάκης 
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ TAYTOTHTA