Ανακοινώθηκαν οι Μικρές Λίστες των λογοτεχνικών βραβείων του "αναγνώστη": Τρεις υποψηφιότητες για τη "Θράκα"

«Sturm und Drang» του Γιώργου Λίλλη: Bertolt Brecht, Ποιήματα

«7» του Ζαχαρία Στουφή: Οι αυτοκτονικές τάσεις στην ποίηση του Στέφανου Μαρτζώκη (1855-1913)

Οι εκδόσεις ΘΡΑΚΑ,
οι εκδόσεις ΚΟΥΚΟΥΤΣΙ
και το βιβλιοπωλείο ΕΠΙΚΕΝΤΡΟΝ
σας προσκαλούν σε μια βραδιά αφιερωμένη
στις νέες ποιητικές συλλογές
της Μαρίας Αγγελοπούλου («Η απουσιολόγος», Θράκα),
& του Φάνη Παπαγεωργίου («Η θάλασσα με τα 150 επίπεδα»).

Προλογίζουν οι Χρήστος-Αρμάντο Γκέζος (συγγραφέας)
και ο Σπύρος Σούρλας (ψυχίατρος).

Στο αίθριο του βιβλιοπωλείου ΕΠΙΚΕΝΤΡΟΝ
Πέμπτη 25 Μαϊου
στις 20..00 το βράδυ.


ΚΡΥΟ ΦΩΣ

Χαράζει

στο κρύο φως
τι στρώμα σιάζει

σε τι περβάζι

μισό σεντόνι
η καλή μου απλώνει

*

ΣΕ ΘΕΛΩ ΑΚΟΜΑ

Κάτω απ’ την
πέτρα

κι από το χώμα

ό,τι έχεις μείνει
σε θέλω ακόμα

1η δημοσιευση περιοδικό θράκα , τεύχος 5-6

Χάρης Γαρουνιάτης
Ένα Βιβλίο, Μία Πόλη, Έναν Άνθρωπο

Πόσα βιβλία αδιάβαστα στα ράφια,
πόσες πρωτεύουσες που δεν επισκεφθήκαμε
και πρόσωπα με τα οποία θα μπορούσαμε

να έρθουμε πολύ κοντά, αν τη συνάντηση
δεν αναβάλλαμε επ’ άπειρον. Αλλά ίσως
έτσι είναι καλύτερα. Ίσως είναι προτιμότερο

να έχεις μία πόλη, να ξέρεις από στήθους
τα τσιμεντένια ρείθρα της∙ ένα μοναχά βιβλίο,
μία Βίβλο, μια φωνή, στην οποία να επιστρέφεις

όπως στην πόρτα ενός δύσκολου φίλου∙
και τώρα, που τα χρόνια επιταχύνουν
και οι μέρες μας κυλούν απρόθυμα,

είναι πλέον ασφαλές να ομολογήσεις
σ’ εκείνον που έδωσε ένα πρόσωπο
στα απρόσωπα αισθήματά σου, πως αυτή

η αδράνεια είναι το αληθινό μας σπίτι.
εκδ. Κίχλη


ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΑΦΡΟΤΗΤΑ 
ΤΟΥ ΧΙΟΝΙΟΥ 

Οι αναπάντεχοι έρχονται ως εμάς
χιονίζοντας. 
Το προηγούμενο βράδυ μας ξεκουφαίνουν 
καθώς πέφτουν αθόρυβα, στην αυλή.
Απ'όπου αν τους πιάσεις δε λερώνονται.
Σφυρίζουν τη λήξη ενός παρατεταμένου χειμώνα
ρίχνουν άσπρες, κλεφτές ματιές στο μέρος της καρδιάς μας
εμείς το καταλαβαίνουμε
και παίρνουμε ύφος βαθιά προσβεβλημένο.
Γιατί οι οι καρδιές μας κύριοι, ήταν ήδη μες στο μάτι σας
έλαμπαν από κάπου μέσα του
η σάρκα του ματιού σας ανατρίχιαζε
απ' την ιστορική έλλειψη διακριτικότητας.
Έτσι σιγά σιγά
οι λυρικοί τόνοι μετατοπίζονται σαν έπιπλα
από το μάτι στην καρδιά
κι από κει έξω στην άπλα της αυλής μας 
εκχιονίζοντας.


ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ

Εκείνος ήταν ηλεκτρολόγος
Έβαλε κίτρινα φώτα στα χωριά των Σερρών
για να δει ποια είναι η ομορφότερη 
και να την παντρευτεί.
Εκείνη φορούσε μαύρα υψηλά φρύδια
και μια σοβαρότητα πένθιμη όταν έβγαινε βόλτα. 
Η ομορφιά της δε φάνταξε ποτέ στον περίπατο.
Ξαπλωμένη αργότερα στο συζυγικό κρεβάτι
άφηνε τα μαύρα μαλλιά, τα μαύρα μάτια
και τα μαύρα υψηλά της φρύδια λυτά.
Εκείνος πολεμούσε να κλείσει 
όλα αυτά τα χοροπηδηχτά μαυροκάτσικα
στις χούφτες του ή σ' ένα φιλί.

Το μοιραίο απόγευμα πέρασε από μπροστά της
με τη βέσπα και το σακάκι του ανέμιζε.
Εκείνη χίμηξε πίσω του ασυνόδευτη.
Στα μισά του δρόμου την πρόλαβε ο θείος της.
Τον τράβηξε με το ζόρι ως έξω στο καφενείο
να λύσουν μαζί το σκοτεινό μυστήριο της φωτοδοσίας.
Εκείνος έσκυβε κιόλας πάνω στη ρετσίνα.
Έτσι ξέχασε τα κίτρινα φώτα που έσπειρε μέσα στη νύχτα
και τις απλές γυναίκες που πεταλούδιζαν ξεθαρρεμένες.
Εκείνη στεκόταν κάτω απ' την κολόνα
και τον έδειχνε με το δάχτυλο επίμονα
φωτισμένη.


"Την Παρασκευή 19 Μαΐου, από τις 19:45 μέχρι τις 23:00, στο πλαίσιο της “Νύχτας της Αισθητικής” (Γαλλικό Ινστιτούτο - Goethe Institut), 12 ηθοποιοί ψιθυρίζουν ποιήματα στους περαστικούς, στα ελληνικά κυρίως αλλά και στα γαλλικά και τα γερμανικά.
Η δράση ονομάζεται “αστικές μεταφορές”: είναι μια απόπειρα να αρθρώσουμε τον σύγχρονο ποιητικό λόγο πάνω στην άσφαλτο, μέσα στο πλήθος, μέσα στην κίνηση, με τρόπο όσο γίνεται πιο άμεσο, πιο ζωντανό.
Είναι επίσης μια μικρή κίνηση για να καταδείξουμε τη σημασία και τη δύναμη του σύγχρονου ποιητικού λόγου που γράφεται αυτή τη στιγμή στα ελληνικά (κίνηση που φιλοδοξούμε να συνεχίσουμε του χρόνου, καθώς μερικοί σημαντικοί δημιουργοί δε συμπεριλαμβάνονται στην παρούσα επιλογή).
Η δράση λαμβάνει χώρα έξω από το Γαλλικό Ινστιτούτο και, στη συνέχεια, έξω από το Goethe Institut, αλλά και στους δρόμους και τα σοκάκια που ενώνουν τα δύο ιδρύματα.
Κάθε ηθοποιός μεταφέρει τα ποιήματα κρατώντας ένα φωτεινό σημάδι στο χέρι.
Αν το επιθυμούν, οι περαστικοί μπορούν με τη σειρά τους να πουν ένα ποίημα για να ανταποδώσουν τη μικρή προσφορά που τους γίνεται από τους ηθοποιούς."

 Εικαστική εγκατάσταση από την ομάδα Εν- Φλω με την σύμπραξη ποίησης και εικαστικών.


Bensousan Han /Αποσκευές
Έναρξη Κυριακή 21.5.2017 / 19.30


Το παλιό χάνι του Bensousan Han έχει γνωρίσει αποσκευές αποσκευών, ταξιδιώτες ταξιδευτές, ερήμην ρημαγμένους, ευτυχούντες πεζοπόρους, υπευθύνους εμπόρους.

Στους χώρους του συνδιοργανώνεται από την ομάδα Εν-φλω ορμώμενοι από την Φλώρινα, την σχολή Καλών Τεχνών της πόλης, ομάδα καλλιτεχνών του τρίτου εργαστηρίου του τμήματος εικαστικών και εφαρμοσμένων τεχνών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, την γκαλερί Λόλα Νικολάου, Θεσσαλονίκη και την ποιητική παρέα του περιοδικού Θράκα και των εκδόσεων Σαιξπηρικόν, όπως επίσης ανάγνωση ποιημάτων προτεινόμενα από το περιοδικό Μανδραγόρας για μια εικαστική - ποιητική εβδομάδα με τα εντελώς απαραίτητα να αιωρούνται ανάμεσα στην ιστορικότητα του κτηρίου και το ευμετάβλητο της ζώσας ιστορίας. Οι αποσκευές θα αιωρηθούν σαν μνημονικές πραγματικότητες. Κάθε βαλίτσα με ονοματεπώνυμο έτοιμη για μια μακρινή πορεία είναι ένας μικρό εντευκτήριο ετοιμόρροπης ή σαγηνευμένης ζωής. Η εικόνα ενός ταξιδιού, είναι εικόνα εμπράγματη στο αντικείμενο της ταξιδεμένης αποσκευής που πλέον είναι ένα κουτί μνήμης και αλληλένδετης ζωής.

Εστιάζουμε στο αντικείμενο της αποσκευής-βαλίτσας. Τι περικλείει μια βαλίτσα; Ποια βαλίτσα κρατάει ο ταξιδιώτης; o μετανάστης; o πρόσφυγας; ποια είναι η βαλίτσα του καλλιτέχνη; εσωκλείει συμπυκνωμένα τα πιο σημαντικά υπάρχοντα, τα εντελώς απαραίτητα; είναι μια άδεια βαλίτσα έτοιμη να γεμίσει.

Στα εφτά δωμάτια του χανιού καλλιτέχνες και ποιητές συνδράμουν σε ένα συχρωματισμό της συνεργατικότητας των αιωρούμενων βαλιτσών. Μια δια συσσώρευση μνήμης και ιστορίας όπου η λήθη είναι το σύμπαν που συνδέει το χρόνο με τις αφηγήσεις και τις ιστορίες. Ενθύμηση μέσω τις αυτοπαθούς μνήμης διεγείρει την αναμνηστική λειτουργία των εμπράγματων εικόνων των συμβολικών αποσκευών που κουβαλούν ποιητές και εικαστικοί.

Συμμετέχουν οι ποιητές με τα εντελώς απαραίτητα την γραφή:

Γιώργος Αλισάνογλου, Πέτρος Γκολίτσης, Θάνος Γώγος, Δώρα Κασκάλη,Σάββας Λαζαρίδης, Γιώργος Σαράτσης, Πέτρος Σκυθιώτης, Γεωργία Τρούλη.

με τα εντελώς απαραίτητα την απαγγελία:

Ευτυχία Αλεξάνδρα Λουκίδου, Μαρία Λάτσαρη, Κυριακή Αδαλόγλου, Μάγδα Χριστοπούλου

Συμμετέχουν οι εικαστικοί με τα εντελώς απαραίτητα - βαλίτσα: 

Η ομάδα Εν-φλώ με τους: Βίκυ Βασιλείου, Μίνα Δεμερούτη, Μαρί Θεοφίλου, Στρατή Καβαρνό, Χριστίνα Καλομενίδου, Κατερίνα Καρούλια, Ραφαήλ Καστερούδη, Χάρη Κοντοσφύρη, Μίνα Κουζούνη, Μαρία Λαγού, Αγάπη Μαντζιώρη, Κατερίνα Μάρκου, Όλγα Μοναχού, Όλγα Μπογδάνου, Μαριτάσα Τσιμπλάκη, Αλεξάνδρα Τσιτσιντά, Αντωνία Φλέγγα, Μάγδα Χριστοπούλου, Δημήτρης Αμελαδιώτης

Το 3ο εργαστήριο σχολής καλών τεχνών Θεσσαλονίκης με τους: Βάλια Λολίδου, Αντώνη Ραπάνη, Μπορισλάβα Γεωργιτσέλη, Θωμά Καλλιάρα, Κυριάκο Κώστα, Όλγα Κωστελίδου, Καρτσαφλέκη Ιφιγένεια, Κατερίνα Μόσχου, Νταλαβιάν Ραφαήλ, Καρυπίδου Βιργινία, Γαρυφάλλου Θαλια, Αλίκη Σίτζογλου, Ρωσσιάδου Μαρία Βασσιλική, Αννα Λιόκα, Δροσούλα Χατζηστάμου, Αλεξίου Φωτεινή, Λαμπρίδου Εφη, Κώστα Γιαννακούλα, Κιρκιλή Σοφία Ευαγγελία, Όλγα Κωστελίδου, Δροσούλα Χατζηστάμου.

Με τα εντελώς απαραίτητα τα δωμάτια ( Εικαστικές παρεμβάσεις σε χώρους του κτηρίου): Κατερίνα Καρούλια, Μαρία Λαγού, Σοφία Αντωνακάκη, Πηνελόπη Γαΐτη.

Υπό την Αιγίδα της Λόλας Νικολάου.

Συντονισμός: Stelios Dokouz, Καλλιτεχνικός διευθυντής Bensousan Han


Αλληλεπίδραση: Χάρης Κοντοσφύρης και Θάνος Γώγος.

Ζαχαρίας Στουφής

Περιποίηση(ς) 
 
1)
Ζούμε σε μία χώρα που όλοι πιστεύουν ότι, η διασκέδαση και η διακόσμηση είναι τέχνη. Δηλαδή, ζούμε σε μία χώρα που καθημερινά, απελαύνει την ποίηση. 
 
2)
Ποτέ δεν μπορεί να είναι σίγουρος κανείς για το πού μπορεί να συναντήσει την ποίηση, πολύ σπάνια μπορεί να την βρει και στα βιβλία.

3)
Ο ελληνικός κινηματογράφος των δεκαετιών 50, 60 και 70, έκανε τα πάντα για να υποβαθμίσει την ποίηση και να γελοιοποιήσει τους ποιητές. Δεν υπάρχει έλληνας που να μην ξέρει τον ποιητή φαμφάρα και τα κοράκια του.

4)
Δεν ξέρω αν όλοι οι ποιητές είναι κατάλληλοι για να απαγγείλουν την ποίησή τους, σίγουρα όμως οι ηθοποιοί, είναι οι πλέον ακατάλληλοι για αυτή την δουλειά.

5)
Όταν ο ποιητής γίνεται «επαγγελματίας», μαλακίζεται εντελώς…

6)
Οι τρελοί βγάζουν τα κάστανα από την φωτιά, τα φίδια από τις τρύπες τους και πολεμούν με ανεμόμυλους. Εκτός από τους τρελούς, όλα αυτά μπορούν να τα κάνουν και οι ποιητές. Κανένας άλλος. 
 
7)
Η δουλειά των σχολείων, εκτός από το να καταστρέφουν τους ανθρώπους, είναι, να τους κάνουν να σιχαίνονται την ποίηση. 
 
8)
Η επιστήμη της φιλολογίας δύο πράγματα προσφέρει στην ποίηση: την ανάδειξη και καθιέρωση των ασήμαντων έργων και την με κάθε τρόπο, καθυστέρηση της ποιητικής εξέλιξης. 
 
9)
Ποιητή: δύο είναι οι περιπτώσεις των ανθρώπων που ασχολούνται μαζί σου. Αυτοί οι λίγοι που αγαπούν το έργο σου και σε θαυμάζουν, και οι πολλοί που υποτιμούν το έργο σου και σε κοροϊδεύουν. Εσύ όμως, για να κάνεις σωστά την δουλειά σου, πρέπει και τις δύο περιπτώσεις να τις γράψεις στ’ αρχίδια σου. 
 
10)
Αν των σπουδαίων ποιητών που αγαπάτε, εκτός από τα ποιήματα, διαβάστε και τις βιογραφίες τους, θα διαπιστώσετε πως ήταν σε όλα τους σπουδαίοι. 
 
11)
Η ποίηση δεν θεωρεί, δεν συμφωνεί, δεν διδάσκει, δεν απαντάει. 
 
12)
Όταν τα έχεις χάσει όλα, ακόμα και την πίστη σου, την κάθε ελπίδα, τότε είσαι στην κόλαση. Αν δεν υπάρχει κόλαση, είσαι στην ποίηση.

13)
Ο ποιητής που θεωρεί τον εαυτό του φυσιολογικό, ή δεν είναι ποιητής, ή τον κατέστρεψε ο ψυχαναλυτής του.

14)
Έτσι είναι οι ποιητικές βραδιές, σαν τα μνημόσυνα που πας από υποχρέωση, που ανέχεσαι ένα σορό παρατρεχάμενους μαζί με τις χαζομάρες που λένε και στο τέλος, πίνεις και τον απαίσιο καφέ. 
 
15)
Δένει το ποιητικό του φυλλάδιο σε 50 φωτοτυπημένα αντίτυπα, με θερμοκόλληση ή με συρραπτικό. Όταν του τελειώσουν φωτοτυπεί άλλα 30 έτσι, για να έχει… και γράφει στο εξώφυλλο Β΄ έκδοση.
Ε… άμε στο διάολο ψώνιο! 
 
16)
Για ένα βιβλίο με ποίηση, παίζει μεγάλο ρόλο, ακόμα και που θα το αφιερώσει ο συγγραφέας του. 
 
17)
Είναι μεγάλος ξεπεσμός για έναν ποιητή να γράφει βιβλιοκριτικές και βιβλιοπαρουσιάσεις. Μην ξεπέσουμε και στο επίπεδο των φιλολόγων…


Η θάλασσα με τα 150 επίπεδα (εκδόσεις κουκούτσι) είναι το δεύτερο βιβλίο του Φάνη Παπαγεωργίου (προηγήθηκε το πλυντήριο άστρων, εκδόσεις λογότεχνον).

Έναν ποιητή πρέπει να τον απασχολεί όχι μόνο το τι θέλει να πει , αλλά πώς θα εκφράσει αυτό που θέλει να πει και είναι αυτό ακριβώς το πώς για εμένα που διαχωρίζει την ποίηση από απόπειρες ποίησης και ποιητικές σκέψεις .Αυτό που εδώ ονομάζω πώς , μπορώ να το χωρίσω στα δύο. Από τη μία τα καθαρά τεχνικά χαρακτηριστικά (η ροή του λόγου, η αφαιρετικότητα, η επιλογή της δομής του λόγου, με λίγα λόγια το καλούπι που θα μπει μέσα η ουσία, το σχήμα των ποιημάτων.) Το δεύτερο πώς είναι η μορφή της έκφρασης. Το αν θα στοχαστεί και θα γράψει στίχους με πλήρη συνείδηση, αυτό που νομίζει πως γνώρισε μέσα από τη παρατήρηση και την ερμηνεία , αυτό που ένοιωσε και η ανάλυση του. Ή θα γράψει μέσα από τις αισθήσεις, συνδυάζοντας κομμάτια συνειδητής σκέψης και αφήνοντας παρορμητικές εικόνες ελεύθερες , χωρίς να γνωρίζει και ο ίδιος γιατί ακριβώς σε κάθε σημείο έδεσαν συγκεκριμένες λέξεις και εικόνες. Αν αυτό το πώς είναι επιτυχημένο θα πρέπει το αποτέλεσμα να είναι προσιτό στις αισθήσεις και ως ένα σημείο προσιτό στη λογική, όση προσιτή είναι μια πράξη που συμβαίνει μπροστά μας και μας προκαλεί κάποια παραπάνω σκέψη ή συναίσθημα χωρίς να γνωρίζουμε τίποτα άλλο. Το δεύτερο πώς ωστόσο πρέπει να μπει μέσα στο πρώτο , το ελεύθερο το ασυγκράτητο πρέπει να μπει μέσα στην αυστηρότητα της δομής . Να συνυπάρξουν σε ένα

Συνήθως στα πρώτα βήματα ενός ποιητή αναγνωρίζουμε την ποιότητα στο τι θα πει και βλέπουμε τη δυσκολία στο πώς. Μάλιστα το καθαρά τεχνικό τμήμα του λόγου είναι συνήθως αυτό που δυσκολεύει περισσότερο έναν νέο ποιητή .Η περίπτωση του Φάνη Παπαγεωργίου ωστόσο είναι διαφορετική. Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του πρώτου του βιβλίου είναι τόσο ώριμα που σπάνια συναντώνται σε βιβλίο πρωτοεμφανιζόμενου . Στο τι ήθελε να πει και η μορφή της έκφρασης παρουσίαζαν μια μικρή αδυναμία. Ο Παπαγεωργίου με το βιβλίο του η θάλασσα με τα 150 επίπεδα πετά από πάνω του αυτές τις αδυναμίες και δεν βρίσκω κανένα λόγο αν ένα βιβλίο το κρίνουμε ως μόνο, χωρίς ηλικιακά κριτήρια( κριτήρια που αγαπούν πάρα πολλοί στην Ελλάδα)να αναφερόμαστε σε ποίηση νέου λογοτέχνη. Είναι μια ποιητική συλλογή ώριμη από κάθε άποψη, από κάθε γωνία. 

Η Θάλασσα με τα 150 επίπεδα είναι ξεκάθαρα πρώτα ποίηση από τις αισθήσεις για τις αισθήσεις. Η επιθυμία ανταγωνίζεται την πραγματικότητα και ανά στιγμές δημιουργεί τον τρόπο αποδοχής της πραγματικότητας .Όλα τα στοιχεία της φύσης, οι δρόμοι των πόλεων στέκονται σαν φόντο ή σαν βάση της δράσης. Χιλιάδες μικρά εργαλεία γύρω μας να χτίζουν τη σκηνή να χρωματίζουν τον ψυχικό κόσμο του ποιητή και των υποκειμένων που καταπιάνεται. Ακόμα και η μελαγχολία ή ήττα , συναντούν αισθητικά τον τρόπο που χάνουν οι επαναστάτες ή οι ερωτευμένοι

Η γυναίκα μου…. ..

Όταν πεθάνει θα της ράψουν τα μάτια
Και θα τις καρφώσουν από ένα φεγγάρι σε κάθε ένα
Για να έχει νόημα η νύχτα

-----------

Σε λίγο ο δρόμος θα ξεφόρτωνε οχήματα
Ο ουρανός θα ξεφόρτωνε άστρα
Ο λόφος θα ξεφόρτωνε βουνά
Το χρέος θα ξεφόρτωνε ανθρώπους
Η γη θα ξεφόρτωνε τη κίνηση της

Μόνο φως κι ούτε σκιά
Ούτε φιλιά ούτε τίποτα

Το Βερολίνο δεν υπήρχε
Ούτε και το τείχος “

Η παραδοχή πως το φως μπορεί να είναι η πραγματικότητα
Άρα η αλήθεια άρα η ήττα


Ο Φάνης Παπαγεωργίου μέσα από την ποίηση του δείχνει τις καταβολές του. Ανήκει στην τελευταία γενιά ανθρώπων στη χώρα μας που πολέμησαν στον δρόμο για τις ιδέες τους. Μέσα από εικόνες δεν αποδέχεται την κοινωνία της εικόνας.  Η διαφορά είναι πως όλο αυτό έρχεται επαγωγικά, το νοιώθει ο αναγνώστης. Ο ποιητής δεν είναι σίγουρος , δεν μας ωθεί προς κάποια κατεύθυνση συνειδητά και αυτό κάνει την ποίηση του και τη κουλτούρα του για τον έρωτα και την επανάσταση πολύ πιο αυθεντική από κάποιον που γράφει αυτό που αποκαλούν στρατευμένη ποίηση

Η επανάσταση και ο έρωτας και η απώλεια είναι η βάση ατέλειωτων ποιητικών συλλογών. Είναι όμως και η βάση αναρίθμητων ανθρώπων. Πάντα η ποίηση θα έλκεται ή θα προσπαθεί να ερμηνεύει, να καταγράφει, όσο οι άνθρωποι ερωτεύονται χωρίζουν επαναστατούν ονειρεύονται ,πενθούν και πεθαίνουν. Στο συγκεκριμένο βιβλίο ο ποιητής δείχνει να έχει χάσει την πίστη του στην επανάσταση, στα κινήματα και ωθείται πιο δυναμικά στον έρωτα , όπου και εκεί δεν υπάρχει καμια σιγουριά παρά μόνο χαρές λύπες απελπισία και ελπίδα . Πιστεύω πως το ερωτικό στοιχείο της συλλογής είναι κυρίαρχο και αυτό γιατί ο έρωτας και η επιθυμία για επανάσταση είναι συνδεδεμένες .Το προβληματικό για τον ποιητή και όχι για την ποίηση του, είναι, πως ο ποιητής δεν έχει χάσει την πίστη του στις ιδέες αλλά στους φορείς τους, στους ανθρώπους και στον εαυτό του , σε όσους απέτυχαν και η κοινή λογική έρχεται πως κι o έρωτας είναι ακόμα πιο ανθρώπινος.






Μετά τις αρχαιρεσίες της 7ης Μαΐου 2017, που έγιναν κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης της Εταιρείας Συγγραφέων για την ανάδειξη μελών διοικητικού συμβουλίου και εξελεγκτικής επιτροπής,
και την εισδοχή νέων μελών, τα αποτελέσματα διαμορφώθηκαν ως εξής:

Για μεν το Διοικητικό Συμβούλιο, εξελέγησαν οι Γιώργος Χουλιάρας (Πρόεδρος), Γιώργος Βέης (Αντιπρόεδρος), Αγγελική Στρατηγοπούλου (Γενική Γραμματέας), Ηρώ Νικοπούλου (Ταμίας),
Μαρία Κούρση (Μέλος Δ.Σ.), Λιάνα Σακελλίου (Μέλος Δ.Σ.), Μάκης Τσίτας (Μέλος Δ.Σ.), και αναπληρωματικά μέλη οι Μαρίζα Ντεκάστρο και Γιώργος Γώτης.

Μέλη της εξελεγκτικής επιτροπής είναι οι: Ιωσήφ Βεντούρας, Νίκος Δαββέτας και Γιάννης Στεφανάκις, αντεπιστέλλοντα μέλη οι Ντέιβιντ Μέισον, Κρίστοφερ Μέριλ, Κρίστοφερ Μπάκεν και Μαουρίτσιο Ντε Ρόζα,
επίτιμο μέλος ο Σταύρος Ζουμπουλάκης και τακτικά μέλη οι Λεωνίδας Κακάρογλου, Βασίλης Παπαθεοδώρου και Δημήτρης Φύσσας.


METROPOLIS Audio Visual Urban Poetry Festival
ΣΑΒΒΑΤΟ 20/5/2017 
ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ
22 ΠΟΙΗΤΕΣ. LIVE CONCERTS. VIDEO ART DJ SETS.ΜULTI MEDIA POETRY . PERFORMANCES
+
 Έκθεση Βιβλίου 26 ανεξάρτητων εκδοτικών εγχειρημάτων
  ΚΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ / ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΝΟΤΗΤΑ
Ιωάννα Γαϊτανάρου | Νεφέλη Β. Πετσιμέρη | Σίσσυ Δουτσίου | Γιάννης Ραουζαίος | Τάσος Σαγρής 
Franzeska Averbach | Ορέστης Μπατάκης | Μαριβή Γαζέτα | Πόππη Δέλτα+ Tripmaker Young
ΘΡΑΚΑ
Πελαγία
 Φυτοπούλου | Στάθης Ιντζές | Ζαχαρίας ΣτουφήςΜΑΝΔΡΑΓΟΡΑΣ
Κατερίνα
 ΖησάκηΚΙΧΛΗ
Παυλίνα
 ΜάρβινΚΟΒΑΛΤΙΟ
Μιχάλης
 ΠαπαντωνόπουλοςΑΠΟΠΕΙΡΑ
Τόνια
 ΚοσμαδάκηBIBLIOTHEQUE
Αντώνης
 ΑντωνάκοςΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ
Νίκος
 ΕρηνάκηςΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ επίσης από:
Νίκος
 LeFou | Μάνος Τσίζεκ | Δήμητρα Αγγέλου | Ομάδα «Σκάσε Αηδόνι»
LIVE
WAR | ΜΑRGOT | Τάσος Σαγρής + WHODOES
DJ SETS / SOUNDSCAPES
Junior X | Crystal Zero
PERFORMANCES
«ΠΑΥΣΗ» Δανάη Νικολαΐδη Κωτσάκη
ΚYRCK KOLLECT+ Γιάννης Ραουζαίος
VISUAL ART
Void Optical Art Laboratory | Global Eye (U.K.)
ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ / BOOK FAIR
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΝΟΤΗΤΑ / ΚΟΥΡΣΑΛ / ΚΙΧΛΗ / FUTURA / ΘΡΑΚΑ /ΜΑΝΔΡΑΓΟΡΑΣ / ΑΝΤΛΙΑ / ΕΞΑΡΧΕΙΑ / KABOOM / CHIMERES / ΣΑΙΞΠΗΡΙΚΟΝ / ΦΡΜΚ / BIBLIOTΗEQUE / ΑΛΗΣΤΟΥ ΜΝΗΜΗΣ / ΣΚΑΤΖΟΧΕΙΡΟΣ / ΕΝΕΚΕΝ / ΚΟΒΑΛΤΙΟ / ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ / ΑΓΧΙΒΑΣΙΗΝ /ΑΝΤΙΠΟΔΕΣ / ΧΑΡΑΜΑΔΑ / ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΥΝΑΔΕΛΦΩΝ / ΜΩΒ ΣΚΙΟΥΡΟΣ / ΑΠΟΠΕΙΡΑ / ΑΚΥΒΕΡΝΗΤΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ
έναρξη στις 7 το απόγευμα- Πλατεία Μοναστηράκι / starts 19.00
ΚΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ http://voidnetwork.gr
supported by 
+the Institute [for Experimental Arts] http://theinstitute.info
Athens Underground Scene for Freedom of Expression in the Public Space
Ο θαυμαστός κόσμος της Σοφίας Γιοβάνογλου
Φυτολόγιον Νυκτερινόν ή FloraNocturna: ένα Εαρινό Σύμπαν

της Λίλας Σκέμπερη, Φιλολόγου*

Η Σοφία Γιοβάνογλου μπορεί να μας συστήνεται για πρώτη φορά στον εκδοτικό χώρο του εντύπου, είναι γνωστή, ωστόσο, στους μυημένους, από τις ηλεκτρονικές δημοσιεύσεις κυρίως των μεταφράσεών της, Αμερικανών, ως επί το πλείστον, ποιητών.i Πριν από λίγους μήνες έκανε την παρθενική της εμφάνιση στον παραδοσιακό χώρο των εκδόσεων με έναν κομψό, καλαίσθητο, λιτό τόμο ποιητικής γραφής, που επιγράφεται με τον πρωτότυπο τίτλο ΦΥΤΟΛΟΓΙΟΝ ΝΥΚΤΕΡΙΝΟΝ ή FLORA NOCTURNA. Τόσο στο εξώφυλλο όσο και στο οπισθόφυλλο σε μαύρο φόντο ξεχωρίζουν τα λευκά, αέρινα εικαστικά του Νίκου Κόκκαλη, ένα γυναικείο κορμί σε ρόλο μίσχου, που ο λαιμός, γέρνοντας, καταλήγει σε ένα λουλούδι. Τα σχέδια στο εσώφυλλο και στην τελευταία σελίδα επιμελήθηκε, στο ίδιο κλίμα, η εικαστικός Ελένη Θεοφυλάκτου.

Πρόκειται για μια καινοφανή, ιδιότυπη, λυρική, ποιητική φωνή με σαφές θηλυκό πρόσημο και ξεκάθαρη ερωτική στόχευση / διάθεση. Η πρωτοτυπία της συλλογής έγκειται κατά πολύ στην ιδιοφυή σύλληψη της ποιήτριας να εκφράσει καθαρά ερωτικές διαθέσεις μέσω της φυτολογίας, της ονοματοθεσίας της, του λεκτικού της, αλλά και της συμπεριφοράς των φυτών. Η συλλογή αποτελεί ένα ενιαίο όλον, με τρία μερικότερα διακριτά μέρη εντός του, άνισα ως προς τον αριθμό των ποιημάτων που περιέχουν: το Τρίπτυχο των Ιριδοειδών το πρώτο (με τρία ποιήματα), το Τετράπτυχο των Ορχιδοειδών το δεύτερο (με τέσσερα ποιήματα) και, τέλος, το Δίπτυχο των Νυκταγινιδών το τρίτο (με δύο ποιήματα).

Όλοι οι τίτλοι είναι ονόματα λουλουδιών που δίνονται τρις, με την κοινή τους ελληνική ονομασία, με την επίσημη λατινική, αλλά και με την αγγλοσαξονική. Επομένως, ήδη με την ανάγνωση του περιγραφικού τους τίτλου, αποκτούμε μια πρώτη αίσθηση εικόνα του άνθους και των ιδιοτήτων του που πολύ εύστοχα εκμεταλλεύεται κατόπιν, ποιητικά, η δημιουργός. Έτσι, αρχής γενομένης με τον Κέδρο του Λιβάνου, η ποιήτρια ήδη από τον τίτλο μάς εισάγει σιγά σιγά στο ποιητικό σύμπαν του νυχτερινού φυτολογίου.

Η συλλογή ξεκινάει με μια προμετωπίδα-αφιέρωση της ποιήτριας στον φωτογράφο Ρόμπερτ Μάπλθορπ (Robert Mapplethorpe, 1946 – 1989): «εσείς, ο γεωμέτρης της αυλής / κι ο αρχιτέκτων του θερμοκηπίου», αποτίοντας έτσι φόρο τιμής στην πολυσχιδή, προκλητική προσωπικότητά του. Συνεχίζει δε με μια δεύτερη αφιέρωση, ακόμη πιο προσωπική και αμφίσημη παραφράζοντας τη γνωστή ρήση της Καινής Διαθήκης: «στον ανθό μου τον αγαπητό εν ω ευδόκησα», την οποία, όπως αναφέρει και η πρώτη κριτική του έργου που είδε το φως της δημοσιότητας,ii σίγουρα πολλοί μνηστήρες θα διεκδικήσουν.

Σαν σε ερωτική εξομολόγηση στο πρώτο ποίημα της συλλογής, Κέδρος του Λιβάνου ή Cedrus atlantica ή Atlas cedar, ένα απροσδιόριστο θηλυκό υποκείμενο υποκλίνεται στο αρσενικό άνθος, λέγοντας:

Κι αν είστε
κέδρος του Λιβάνου
ή του Άτλαντος

Με απαλές συσπάσεις
υποκλίνομαι
μπροστά Σας.

Όπως διαπιστώνουμε, ο ηδονισμός είναι διάχυτος. Το ερωτικό στοιχείο, όχι μόνο ως υπαινιγμός ή ερωτική ατμόσφαιρα, αλλά και ως ερωτική πράξη, εμφανέστατο από το πρώτο ποίημα, διατρέχει όλη ανεξαιρέτως τη συλλογή. Και είναι αυτός ο ερωτισμός ή μάλλον αυτός ο ιδιότυπος αισθησιασμός που κάνει τόσο ιδιαίτερη τούτη την ποιητική συλλογή, καθώς η ποιήτρια ακροβατεί με δεξιοτεχνία κινέζου ισορροπιστή ανάμεσα στον ερωτισμό και τον αισθησιασμό, χωρίς να εξοκείλει ούτε μία φορά προς τη χυδαιότητα, ακόμη και στα πιο ακραιφνώς αισθησιακά της ποιήματα.

Αγόρια
αναπαύονται στα
χείλη μου λευκά

Όταν οι όρχεις Σας
εκρήγνυνται
στη ρίζα

διακηρύσσει η Ορχιδέα η γαλακτόχρους ή Orchis lactea ή Spotted milky orchid

ή
Την έλξη Σας
για τις σχισμές των βράχων
απηχεί 

Η βίαιη διέλευση
των τροπικών μου
λόφων

διαβάζουμε στο Άνθος αγόρι ή Anthurium amnicola ή Boy flower.

Τα λουλούδια-κλειτορίδες, αιδοία, κόλποι, ομφαλοί, ρώγες, όπως ακριβώς και τα λουλούδια της ζωγράφου Τζόρτζια Ο’Κιφ (Georgia O'Keeffe, 1887 –1986) υποκλίνονται παραδοσιακά στο αρσενικό, στον γαμέτη, όπως στη Σημύδα την εκκρεμή ή Betula pendula ή Silver birch:

Στη ζέστη των χεριών Σας
Φλέγεται ο ύπερος
Κοχλάζει η σπερματική μου βλάστη

Αρσενικέ γαμέτη μου
το μόνοικον της φύσεώς μου
απειλείτε 
εκφράζοντας, όμως, ταυτόχρονα και την υπέρτατη αγαλλίαση και χαρά του θηλυκού για τη γυναικεία του φύση, από την οποία μεταλαβαίνει ευλαβικά σαν από Άγιο δισκοπότηρο:

Λίλιουμ λευκὴ τρομπέτα
ή Lilium longiflorum ή White trumpet lily

Όταν Σας νιώθω
μες στον χειλανθό μου
αντηχώ

Κραυγὲς ευφορικὲς
και νότες
ευφροσύνης.

Αλλού τα αρσενικά άνθη γίνονται αντικείμενα λατρείας από το θηλυκό:

Πώς φύεσθε
πυκνὸς
και απαστράπτων

Μέσα
στα πυρωμένα
σέπαλά μου,

όπως διαβάζουμε στο Λιατρς η σταχυώδης ή Liatris spicata ή Dense blazing star, αλλά και στο Κολουμνέα η ένδοξος ή Columnea gloriosa ή Goldfish plant:

Η κίτρινη κηλίδα
στο πιο βαθύ μου
πορφυρό

Την ένδοξή Σας
εισβολή
προδίδει.

Για το αρσενικό, όπως είδαμε, φυλάσσεται ένα Σας με σ κεφαλαίο. Ο πληθυντικός ευγενείας, συχνός σε κύκλους της αριστοκρατίας περασμένων αιώνων, που επέβαλε τον πληθυντικό ακόμη και στους εραστές, το vousvouyer αντί του σημερινού tutoiyer, διατηρώντας έτσι μέσω της απόστασης τη μαγεία της ερωτικής επαφής και επαυξάνοντάς την, φαίνεται να γοητεύει την ποιήτρια. Είναι ο ίδιος πληθυντικός που και σήμερα χρησιμοποιείται στα δικόγραφα για τους δικαστές μιας υπόθεσης. Η χρήση του Εσείς φαίνεται να παραπέμπει σε ένα αρσενικό αρχετυπικό, απόμακρο, που αποπνέει σεβασμό και δέος, σε έναν άντρα-αφέντη ίσως, που αντιπαρατίθεται με το θηλυκό εγώ.iii Ίσως - ίσως τελικά το Εσείς να παραπέμπει στην επαφή με το υπερβατικό, τη Μούσα, το θείο.

Ο χώρος της ποιήτριας, επομένως, είναι τα λουλούδια – σώματα, τα οποία ανθούν στην ερωτική πράξη, ευωδιάζουν, ηχούν και με τις πέντε αισθήσεις:

Εάν στη μνήμη Σας
μονάχη
θωπευτώ

Οι ρώγες μου
αναδίδουν
πέντε γεύσεις

εξομολογείται η Σχιζάνδρα η κινεζικὴ ή Schisandra chinensis ή Five flavor berry.

Ποιητικά υλικά της: ο σπάδικας, ο κάλυκας, ο χειλανθός, οι βολβοί, οι ταξιανθίες, οι ανθήρες, τα χειλεοπέταλα, τα λοβία, τα σέπαλα, ο ύπερος. Χρωστήρας της ο χαμηλόφωνος, εξομολογητικός, ανεπιτήδευτα τολμηρός ερωτικός τόνος.

Αλλά δεν αρκούν μόνο η έμπνευση ή οι καλές προθέσεις για να κάνουν μια συλλογή άξια λόγου. Απαιτείται όλη αυτή η έμπνευση να μετουσιωθεί σε ποίηση, σε ποιητικό λόγο. Για να δημιουργηθεί το ποιητικό κείμενο, γράφει ο Γιώργος Σεφέρης, «πρέπει να συμπέσουν η ευαισθησία του ποιητή με το ποιητικό ρήμα του». «Ευαισθησία του ποιητή» ονομάζει ο Σεφέρης ένα κράμα, «το χώνεμα που γίνεται πολύ βαθειά μέσα στον ποιητή πολλών συναισθηματικών και διανοητικών στοιχείων, όπως οι σταλακτίτες στα βάθη ενός σπηλαίου». «Ποιητικό ρήμα» είναι «η γλώσσα και ο στίχος», όπως τα αισθάνεται ο ποιητής, «ως μια βαθύτερα βιωμένη κατάσταση».iv Κι αυτό το καταφέρνει με περισσή δεξιοτεχνία η Γιοβάνογλου, τη σύν-πτωση δηλαδή της ευαισθησίας με το ποιητικό ρήμα ή του έπους με το πάθος κατά τον Λογγίνο. Ο ρυθμός είναι ιδιαίτερος, η αρχιτεκτονική τόσο λιτή μα και τόσο περίτεχνη.

Τα ποιήματα, γραμμένα, από άποψη, σε πολυτονικό, είναι οργανωμένα σε δύο στροφές που η καθεμιά αποτελείται από τρεις ολιγοσύλλαβους ιαμβικούς στίχους, συνήθως 3-4 συλλαβών σπανίως έως 7. Η στιχουργία αποπνέει επιρροές από την τεχνική του χαϊκού με μια πιο χαλαρή διάθεση, χωρίς να μένει εγκλωβισμένη στο σχήμα 5-7-5 συλλαβές. Θυμίζει περισσότερο μικρά επιγράμματα. «Είναι ένας ρυθμός ξεχωριστός, μια γλυκιά τζαζ που όμοιά της μπορεί να μην έχουμε ξαναδεί τα τελευταία χρόνια σε άλλη ελληνική συλλογή. Ένας θηλυκός Μπένι Γκούντμαν σε μια νέα εκδοχή του Sing, Sing, Sing», ομολογεί ο Κωνσταντίνος Μελισσάςv στην πρώτη κριτική του έργου.

Εσείς
στα πόδια μου
το κρίνο των αγρών

Εγώ
η σκάλα σας
στη χώρα των θαυμάτων 

διακηρύσσει το Κρίνο της κοιλάδας ή Convallaria majalis ή Ladder-to-heaven

ή

Πόσες
ταξιανθίες
εξηγούν

Τον πλου Σας
στις δαντελωτὲς
πτυχές μου

διερωτάται η Ίρις η γερμανικὴ ή Iris germanica ή Pink horizon

ή

Κι αν φύομαι στους
Έρωτες των
Αμαρυλλιδών

Στο ψύχος σας
οφείλω την
ανάφλεξή μου

ομολογεί η Βαλλότα η ευειδής ή Vallota speciosa ή Fire lily.

Το αποτέλεσμα μπορεί να φαίνεται αβίαστο, όταν, ωστόσο, γνωρίζει κανείς τη Σοφία Γιοβάνογλου καλά και από τη μεταφραστική της δουλειά, όπως εγώ, αντιλαμβάνεται ότι έχει κάνει δουλειά ακριβείας χειρουργού, ότι λεπτούργησε, κεντώντας πολύ προσεκτικά και συνειδητά το υφάδι της ποιητικής έμπνευσης, ανασύροντας λέξεις και επινοώντας ακόμη και νεολογισμούς για να εκφραστεί στην εντέλεια:

Με ναστικὲς
κινήσεις
απωθώ

Kάθε περίπτωση
να ενωθώ
μαζί Σας

αποφαίνεται η Μη μου άπτου ή Mimosa pudica ή Touch-me-not.

O χρόνος των ποιημάτων ποικίλλει. Τις περισσότερες φορές ο χρόνος είναι ο εξακολουθητικός ενεστώτας για μια πράξη που επαναλαμβάνεται αενάως προς μιαν ατέρμονη ηδονή και τέρψη, όπως στην Μπουκαμβίλια τη λεία ή Bougainvillea glabra ή Paper flower:

Θωπεύετε
τις νύχτες
το πτερύγιο του αυτιού

Θροΐζοντάς του
χάρτινα
λογάκια

ή στη Βιόλα τη χνοώδη ή Viola canina ή Heath violet:

Δύο πανσέδες
αναπνέουν
στις μασχάλες μου

Κάθε που σύρετε
ανάλαφρα
τη γλώσσα.

Άλλες φορές πάλι, παρόλο που η πράξη έχει ολοκληρωθεί στο παρελθόν, ο εξακολουθητικός παρατατικός προσδίδει την ένταση, τη διάρκεια και το άχρονο της ηδονής:

Μπουκαμβίλια η αξιοθέατος
ή Bougainvillea spectabilis ή Great bougainvillea

Τη νύχτα
που εάλω
η οπὴ

Ριγούσε
το πτερύγιο
στα χάδια.

Κάποια, τέλος, ποιήματα αναφέρονται στο παρελθόν με μια μνήμη ακατάλυτη, εκκωφαντικά παρούσα. Η συγκλονιστική εμπειρία καταλύει τον χρόνο. Το μεγάλο άνθος του ερωτικού σπασμού δεν χωρά στη συμβατική έννοια του χώρου και του χρόνου, είναι άχρονο. Η ομορφιά του άνθους νικάει τη φθορά του χρόνου. Έτσι, όταν ανακαλεί στην μνήμη τον έρωτα, ο χρόνος εξαϋλώνεται. Το τώρα γίνεται χθες, το χθες γίνεται τώρα, όπως στη:

Γλώσσα του διαβόλου
ή Amorphophallus rivieri ή Devil’s tongue

Ως την καρδιὰ
ανασκολοπισμένη
αναπολώ

Την εμβολὴ
της σπάθης Σας
εντός μου.
Ή σ
«Όταν η όσφρηση χρωματίζει και η ακοή ψαύει τις παρειές του εύοσμου, μια έκτη αίσθηση αρχίζει ν’ αναδύεται και να παρουσιάζει το δικό της αλφάβητο», καταθέτει ο Οδυσσέας Ελύτης στον Μικρό Βοτανικό.vi Μια τέτοια αίσθηση ανιχνεύσαμε στη συλλογή αυτή. Η Γιοβάνογλου, κατά την ταπεινή μου γνώμη, με την κατάθεση αυτής της συλλογής κατάφερε την «επαναμάγευση» του ποιητικού λόγου, όπως ονομάζει ο Νάσος Βαγενάς την απομάκρυνση από τη λιμνάζουσα «φυσικότητα» της σημερινής ποιητικής, την εκ νέου ποιητικοποίηση μιας ποιητικής γλώσσας που έχει χάσει την ποιητική της δύναμη. Δημιούργησε ποιήματα που δεν θυμίζουν τίποτα προηγούμενο και που πολλοί θα τα ζηλέψουν και θα προσπαθήσουν να τα μιμηθούν. Κάτι τέτοιο, όμως, είναι πάρα πολύ δύσκολο.

Κλείνοντας, ελπίζω η σπάνια ποίηση της Σοφίας Γιοβάνογλου να μας δώσει γρήγορα νέα δείγματα γραφής και να διαψευστεί η ίδια η ποιήτρια στο τελευταίο της ποίημα, στη Μικρομέρεια της Ακρόπολης ή Satureja acropolitana ή Micromeria of Acropolis, όπου ορίζεται πως ο τόπος της ένωσης, έμπνευσης, της δημιουργίας είναι μυστικός και οι γέννες ή ό,τι δωρίζεται στο μέλλον αφορούν τους λίγους και μυημένους:

Αποφασίστηκε
ο τόπος μου
να μένει μυστικός

Και οι γέννες μας
να γίνονται
γνωστές σε λίγους.

Γνωρίζω καλά ότι περιμένουν πολλά στο συρτάρι, έτοιμα από καιρό.vii Ελπίζω να μας μοιράσει σύντομα απλόχερα  τα κρυφά της λουλούδια, τα «άνθη του καλού», για να παραφράσω τον Μπωντλέρ. «Ελάτε, μύρα της αυλής πολύπλαγκτα και των βασιλικών θυρεών τα διάσημα. […] Ένας μικρός βοτανικός μπορεί να ’ναι ένας κρυφός των δύο κυμάτων Παρθενώνας» καταλήγει ο Οδυσσέας Ελύτης στον Μικρό Βοτανικό. Και συνεχίζει λίγο πιο κάτω στο ίδιο βιβλίο: «Μια κοινωνία όπου τ’ αναγνώσιμα δένδρα γίνονται και πολυφωνικά της ίριδας βρίσκεται ήδη εν εξελίξει. Ας είναι καλά ο εκάστοτε γεωμέτρης ποιητής, που ’χει κερδίσει τον στέφανο του ανέμου. Ίσως ο νέος Αρίων να γεννήθηκε μόλις εχθές».viii



* Η Λίλα Σκέμπερη σπούδασε φιλολογία στο Α.Π.Θ και εργάζεται ως φιλόλογος εδώ και 25 χρόνια στη δημόσια εκπαίδευση. Από το 2003 υπηρετεί στο Μουσικό Σχολείο Σερρών. Έχει επίσης αποφοιτήσει από το Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ (Τμήμα Ξένων Γλωσσών Μετάφρασης και Διερμηνείας) του Ιονίου Πανεπιστημίου. Το 2009 ολοκλήρωσε το Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στη Διοίκηση Πολιτισμικών Μονάδων της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών του Ε.Α.Π. Πεδία του ενδιαφέροντός της είναι οι Σχολικές Βιβλιοθήκες, η Πολιτισμική Διαχείριση και η Διδασκαλία του Ολοκαυτώματος στην Εκπαίδευση.



i Το κείμενο είναι βασισμένο σε εισήγηση της Λίλας Σκέμπερη κατά την παρουσίαση του βιβλίου στις Σέρρες, μετά από πρωτοβουλία του Συνδέσμου Φιλολόγων Σερρών (18/11/2016).
ii Κωνσταντίνος Μελισσάς, Φυτολόγιον Νυκτερινόν ή Flora Nocturna: η πρώτη κριτική. Στον Ιστότοπο της Περιοδικής Έκδοσης Στοχασμού Intellectum: intellectum.org/2016/07/29/flora_nocturna/
iii Βλ. και Μελισσά, όπ. παρ.
iv Σεφέρης  Γιώργος, Ερωτόκριτος. Στο: Δοκιμές, τόμ. Α΄, 1984, Ίκαρος, 289.
v Όπ. παρ.
vi Οδυσσέας Ελύτης, ΜΙΚΡΟΣ ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ. Στο: 2x7 ε, Ίκαρος, 1996.
vii Έτσι και Μελισσάς, όπ. παρ.

viii Οδυσσέας Ελύτης, ΓΙΑ ΜΙΑΝ ΟΠΤΙΚΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ. Στο: 2x7 ε, όπ. παρ.
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ TAYTOTHTA